gjýsm/ë,-a

Klasifikimi: emër i gjinisë femërore, numri shumës, i ligjërimit bisedor, ndajfolje, kuptim i figurshëm

1. emër i gjinisë femërore, numri shumës
   gjýsm/ë,-a -a(t)
   • ▸ çdonjëra pjesë e barabartë e diçkaje e ndarë më dysh; një e dyta: gjysma e bukës (e mollës); gjysma e nxënësve; gjysma e sipërfaqes (e peshës, e muajit, e ditës); gjysmë për gjysmë në gjysmën e sasisë, të vëllimit, të kohës etj.; sa gjysma, përgjysmë; fillimi i mbarë është gjysma e punës (fj. u.).
2. i ligjërimit bisedor
   • ▸ kufiri ku ndahet diçka në dy pjesë të barabarta, mesi i diçkaje: në gjysmë të rrugës (të shekullit).
   • ▸ shami koke për gra si katërkëndësh.
3. ndajfolje
   • ▸ si jo plotësisht, jo i tërë ose jo deri në fund; përgjysmë: gjysmë i gatshëm; gjysmë i hapur.
4. kuptim i figurshëm
   • ▸ pak, paksa; jo plotësisht etj. (edhe në disa njësi #frazeologjike): me gjysmë fjale me gjysmë goje; me gjysmë zëri; me gjysmë fryme gati si i vdekur; me gjysmë goje jo me gjithë zemër, me gjysmë zëri; me gjysmë hapi ngadalë; në mënyrë të pasigurt; me gjysmë shpirti shumë i dobët, sa mezi mbahet në këmbë; me gjysmë zemre jo me plot dëshirë, pa qejf; me gjysmë zëri me #druajtje a jo me siguri, pa qenë i vendosur; me gjysmë mendje i pavendosur plotësisht, i lëkundur; mëdyshas; me gjysmë opinge shumë i varfër, i skamur; është me shumë #halle; nuk tha një gjysmë fjale (përf.) nuk foli fare; ka ngrënë me gjysmë luge (iron.) është shumë i dobët nga trupi, është si i ngordhur.
     Shiko gjithashtu: #frazeologjike, #druajtje, #halle