nýj/ë,-a

Klasifikimi: emër i gjinisë femërore, numri shumës, kuptim i figurshëm, term në botanikë, term në anatomi, term në teknikë, term në gjuhësi, term në detari

1. emër i gjinisë femërore, numri shumës
   nýj/ë,-a -a(t)
   • ▸ lidhje e shtrënguar e dy skajeve të një #filli, të një litari etj.; #xhunga që bëhet nga kjo lidhje: e lidh nyjë; nyjë e litarit (e perit); nyja e kravatës (e fjongos).
     Shiko gjithashtu: #filli, #xhunga
   • ▸ vendi ku kryqëzohen shumë rrugë: nyjë hekurudhore; nyjë detare.
2. kuptim i figurshëm
   • ▸ lidhje, pika e lidhjes; thelbi i diçkaje: nyja e dimrit palca e dimrit, kulmi i dimrit; nyja bashkuese e dy epokave.
   • ▸ pikë themelore e diçkaje që kërkon zgjidhje: nyjë e ngatërruar (e ndërlikuar).
3. term në botanikë
   • ▸ vendi i fryrë i një dege a i një #kërcelli prej nga shpërthejnë #gjethet; pjesë e fryrë e trungut, nga ku dalin degët; gdhë: nyjat e rrapit (e ullirit).
     Shiko gjithashtu: #kërcelli, #gjethet
4. term në anatomi
   • ▸ vendi ku lidhen dy #kocka njëra me tjetrën, #kyç; #gungë nga fryrja ose nga ngurtësimi i një ene, i një #indi etj.: nyja limfatike; nyjat e duarve (e këmbëve); nyja e fytit fikthi.
     Shiko gjithashtu: #kocka, #kyç, #gungë, #indi
5. term në teknikë
   • ▸ pjesë e një #mekanizmi ose e një pajisjeje, e përbërë nga disa vegla më të thjeshta, të lidhura ndërmjet tyre: nyjë elektrike pika ku bashkohen disa përcjellës në një qark elektrik; / tërësi mekanizmash, që kryejnë një punë të përbashkët a që prodhojnë diçka; vendi ku janë përqendruar këta mekanizma: nyjë betoni (#llaçi).
     Shiko gjithashtu: #mekanizmi, #llaçi
6. term në gjuhësi, numri shumës
   • ▸ #zanore a grup fonemor, që shërben për të formuar trajtën e #shquar a të pashquar të emrave (p. mali, vajza, krahu, mishtë; një mal, një vajzë, një krah) ose trajtën e rasës #gjinore (p.sh. pragu i derës, dritaret e shkollës, vepra të dikujt), që hyn në ndërtimin e një tipi mbiemrash (i kuq - e kuqe - të kuq; i përditshëm - e përditshme; i parë, e dytë etj.), në ndërtimin e disa përemrave #dëftorë, lidhorë, pronorë e të pacaktuar (i tillë - e tillë - të tillë; i cili - e cila - të cilët; i tij - i saj; të gjithë etj.) dhe të disa emrave femërorë e asnjanës (e hënë, e martë…; e bukura, e mira; të ngrënët, të hyrët etj.): nyjë e përparme (e prapme); nyjë shquese (joshquese).
     Shiko gjithashtu: #zanore, #shquar, #gjinore, #dëftorë
7. term në detari
   • ▸ njësi matjeje e shpejtësisë për anijet, e barabartë me 1852 metra në orë.