pún/ë,-a

Klasifikimi: emër i gjinisë femërore, numri shumës, i ligjërimit libror, i ligjërimit bisedor, term në fizikë

1. i ligjërimit libror
   pún/ë,-a -ë(t)
   • ▸ veprimtari e dobishme e njeriut, që e kryen me forcën e krahut e të mendjes dhe me vegla a mjete të ndryshme për të #shndërruar natyrën, për të prodhuar të mira materiale, për të krijuar vlera shpirtërore etj.; veprimtari e ndërgjegjshme prodhuese, krijuese, organizuese etj.; mënyra si kryhet ajo; lloji i veprimtarisë a detyra që kryen çdo ditë dikush në një fushë të caktuar; lloji i shërbimit që i bëhet diçkaje; mjeshtëri, #zanat, profesion: punë #fizike (mendore); punë mësimore (edukative); punë e verdhë punë që mund të mos sjellë atë që duhet; punë e keqe; punë e ndyrë; punë me spec (bised.) punë e lidhur me vështirësi dhe me kokëçarje e të papritura; në #marrëdhënie pune; ndarja e punës (hist.); shprehitë e punës; koha e punës; #disiplina e punës; krahët (forcat, veglat, mjetet) e punës; kafshë pune; punët e ditës (e stinës) në bujqësi; dashuria për punën; i ngarkuari me punë (dipl.); iu bë puna shirit (dikujt) mezi e mbaroi një punë, ngaqë nuk i pëlqente a ngaqë mezi e bënte; ka lindur për atë punë e bën shumë mirë një punë, është shumë i përshtatshëm për ta bërë atë; puna e mbarë! (ur.); tryezë (dhomë, rroba) pune; s’ia del njeri për punë është i fortë a i zoti për punë; e vuri punën përpara (nën vete) përparoi një punë; kur s’ke punë, mos luaj derën! mos rri asnjëherë pa punë, diçka duhet të bësh patjetër, sado e vogël qoftë; ajo punë (euf.) #epilepsia, punëhera; puna e herës (puna e hënës, puna e truallit) (euf.) #epilepsia, punëhera; punën e sotme mos e lër për nesër (fj. u.); puna e njeh njeriun (fj. u.); puna çan malet (fj. u.).
     Shiko gjithashtu: #shndërruar, #zanat, #fizike, #marrëdhënie, #disiplina, #epilepsia, #epilepsia
2. i ligjërimit bisedor
   • ▸ #ndërmarrja, #institucioni etj. ose bashkësia ku punon dikush: shokët e punës; shkoj në punë; u largua (u kthye) nga puna; dhuratë nga puna; ku ke punën, shtro (edhe) gunën (fj. u.).
     Shiko gjithashtu: #ndërmarrja, #institucioni
   • ▸ diçka që duhet bërë a duhet zgjidhur, që na shqetëson etj.; çështje; #hall; shkak, arsye: punë boshe; punë fëmijësh (#tall.); ia mbaroi punën (dikujt) e ndihmoi për diçka; si do të vejë kjo punë?; e ndan (e këput, e pret) punën (dikush) i ka gjërat të qarta e të prera, nuk i zvarrit punët; i bie punës prapa e ndjek një çështje derisa të zgjidhet; s’të mbaron punë s’ta kryen një kërkesë, një porosi etj., s’të bën gjë; i ka punët në vijë (për #fije) i ka punët fare mirë, i vete mbarë; e ka #shkrehur atë punë nuk mendon a nuk shqetësohet më për diçka, ka hequr dorë; s’është puna ime; nuk (më) pret puna duhet të mbarohet, të zgjidhet etj. menjëherë; si qëndron puna?; na hapi punë; t’i vëmë kapak kësaj pune! ta mbyllim këtë çështje; i lë punët #varur (dikush) i zgjat e nuk i zgjidh; s’më shpie (s’më çon) puna atje s’kam të bëj me dikë a me diçka; ua prishi punët u hapi telashe, i pengoi; s’u nisëm dot për punë të borës; punë e pa punë me arsye e pa arsye, me shkak e pa shkak; kësaj i thonë (kjo është) punë e pa punë të bësh punë pa nevojë e pa dobi, t’i hapësh vetes punë kot.
     Shiko gjithashtu: #hall, #tall, #fije, #shkrehur, #varur
   • ▸ rasti: meqë ra puna; puna e solli...
   • ▸ diçka e ngjashme me një send; lloj, farë: më ka zënë një si punë reumatizme.
3. emër i gjinisë femërore, numri shumës
   • ▸ lëvizja dhe veprimtaria e një organi, e një aparati, e një mjeti etj.: puna e zemrës (e muskujve); e vë makinën në punë.
   • ▸ ajo që arrihet të bëhet gjatë procesit të prodhimit a gjatë një veprimtarie; sendi, vegla etj. që prodhohet; punim: punë shkencore; punë diplome; punë e arrirë; i dorëzoi punën.
   • ▸ gjendja në të cilën ndodhet dikush; #marrëdhëniet me dikë: e ka punën mirë (keq, pisk).
     Shiko gjithashtu: #marrëdhëniet
4. term në fizikë
   • ▸ rezultati i veprimit të një force mbi një trup, e cila shoqërohet me harxhim energjie dhe e zhvendos atë në një drejtim të caktuar: punë #mekanike; njësia e matjes së punës; formula e llogaritjes së punës.
     Shiko gjithashtu: #mekanike