lúl/e,-ja

Klasifikimi: emër i gjinisë femërore, numri shumës, term në botanikë, term në veterinari, kryesisht, numri njëjës, kuptim i figurshëm, eufemizëm

1. term në botanikë, term në veterinari
   lúl/e,-ja -e(t)
   • ▸ pjesë e bimës, zakonisht me petla me ngjyra, që ka organet e riprodhimit, që lidh frytin dhe që formon farën; bimë me organ të tillë riprodhimi, që rritet vetë në natyrë ose e mbjellim për zbukurim, për erë etj.: lule mashkullore (femërore); lule të egra (të buta); çelën lulet; erë lulesh; #tufë (kurorë) me lule; nuk lidhin të gjitha lulet (fj. u.); me një lule s’vjen pranvera (#behari) (fj. u.); lulja e dasmës (etnogr.) degë #lisi e zbukuruar me lule etj., që vihet mbi çatinë e shtëpisë si shenjë gëzimi; lulja e mirë (mjek., euf.) plasja.
     Shiko gjithashtu: #tufë, #behari, #lisi
2. kryesisht, numri shumës
   • ▸ zbukurime si këto bimë, të vizatuara, të qëndisura a të gdhendura diku: rroba (basmë, fustan) me lule; mur (#tavan) me lule; me lajle e me lule.
     Shiko gjithashtu: #tavan
3. emër i gjinisë femërore, numri shumës
   • ▸ njollë me ngjyrë të ndryshme në trup të kafshëve, #balë: lopë me lule në #ballë.
     Shiko gjithashtu: #balë, #ballë
4. numri njëjës
   • ▸ diçka që dallohet si shenjë si mesi i ballit, shenja e bulave të gishtave, bebja e syrit etj.: lulja e dorës; lulja e syrit; ia qëndisi në lule të ballit e qëlloi me armë për vdekje; lulja e fytit (anat.) molla e fytit, fikthi; lulja e flokëve #tufë thinjash.
     Shiko gjithashtu: #tufë
5. kuptim i figurshëm
   • ▸ më i miri, më trimi a më i bukuri i të gjithëve; pjesa më e mirë a më e zgjedhur e diçkaje, #ajka; koha më e bukur, pjesa më e mirë e një periudhe: lulja e fshatit (e vajzave); lulja e nusërisë më e mira ndërmjet nuseve; në lule të rinisë (të jetës, të djalërisë).
     Shiko gjithashtu: #ajka
6. numri shumës, eufemizëm
   • ▸ të përmuajshmet e grave, zakonet, gjakrat: ishte me lulet.
   • ▸ organet seksuale të mashkullit; #herdhet: lulet e dashit; e goditi në lule.
     Shiko gjithashtu: #herdhet
7. term në botanikë
   • ▸ gjymtyrë e parë e emërtimeve të pathjeshta për disa bimë: lule akshami barishte zbukuruese, me #kërcell të lartë e me #gjethe si zemër, që çel afër mbrëmjes lule në trajtë hinke; lule mbrëmjeje; lule akulli barishte zbukuruese, me #gjethe të tulta dhe me lule që nuk fishken; lule #alle barishte zbukuruese, me #gjethe të gjata, të dhëmbëzuara e të tulta dhe me lule në ngjyrë të kuqe të ndezur; lule argjendi bimë zbukuruese me #gjethe si të portokallit, që bën lule të vogël të bardhë me pesë petla e pa erë; lule #balsami barishte me #gjethe të gjata dhe me lule të vogla, të verdha e të merme, që përdoret në mjekësinë popullore për të mjekuar plagët; #balç; / barishte me #gjethe si #heshtë dhe me lule të verdha me pesë petla, që del gjatë muajve prill-gusht; lule blete milcë, lulebletë; dorëzonjë; lule bore #luleborë; lule breshke lulebreshkë; lule #bretku zhabinë; lule #bualli tatull; lule deleje #luledele; lule dielli bimë me lule të grumbulluara në një #kokë të madhe si bukë e rreth e rrotull me petla të verdha, që kthehet nga drita e diellit dhe që mbushet me fara të zeza, nga të cilat nxirret vaj; lule dimri luledimër; lule djathi barishte me #gjethe si të fierit, me lule ngjyrë trëndafili, që përdoret për të zënë qumështin djathë; lule #dushku barishte e egër, me #gjethe si të dushkut e të mbuluara me #push, që çel lule të bardha; lule #dylli bimë kacavarëse zbukuruese me lule vezake të tulta, të mbuluara me një lëndë si #dyllë dhe me lule të bardha në trajtë ombrelle; qumështore, lule radhiqe; lule dhensh #luleshqerrë; lule ethesh trikë; lule fieri barishte zbukuruese, me #gjethe si të fierit; lule #floriri barishte zbukuruese, me #gjethe të gjata anës kërcellit dhe me një #boçe me lule të verdha në krye; lule fshese barishte, me #gjethe në ngjyrë të gjelbër të errët e me lule të bardha, që përdoret për të bërë fshesa, por që rritet edhe si bimë zbukuruese; lule gishti luletogëz; lule #gomari qumështore, luleradhiqe; lule gjarpri barishte zvarritëse, me #gjethe të vogla, me degë të tulta dhe me lule të verdha e të kaltra; lule gjize barishte e arave, me #kërcell të drejtë e me #gjethe heshtake e me lule të verdha; lule kashte barishte, me #kërcell të lartë rreth një metër, me #gjethe të gjata në trajtë heshte; lulebukje; lule këmbore (kambane) lulekëmborë; lule krehri lulekrehër; lule #kungulli barishte zvarritëse zbukuruese, me #gjethe të rrumbullakëta e të mbuluara me #push dhe me lule shumë të bukura; lule lakre lulelakër; lule lepuri barishte shumëvjeçare, me #kërcell të drejtë, me #gjethe vezake e me bisht të gjatë e me lule të kaltra; lule maji dorëzonjë , lulemaj; lule mbrëmjeje lule akshami; lule mëllage lulemëllagë; lule mëngjesi bimë zbukuruese kacavarëse, me #gjethe si zemër, me lule të bardha, të kaltra ose ngjyrë #vjollcë, të cilat rrinë të çelura vetëm në mëngjes ose në ditë pa diell; lule misiri bimë shumëvjeçare, me #gjethe në trajtë heshte, me lule të mëdha shumëngjyrëshe e të merme, të grumbulluara në vile; lule mize lulemizë; lule mosmëharro lulemizë1; lule mosmëprek (mosprek) barishte, me #gjethe pendore si të mimozës, të cilat ulen poshtë e mblidhen kur i prek; lule peshku barishte dyvjeçare e tokave të varfra e gurishte, me #kërcell të drejtë e të lartë, me #gjethe të gjata të mbuluara me #push, me lule të verdha e të grumbulluara si #kalli; lule plepi barishte me lule të verdhë, të madhe e të rrumbullakët dhe me petlat të mbyllura si kupë; lule pranvere #aguliçe; lule preshi shpatëz II2; lule qeni kamomil; lule qengji #luledele; lule qyqeje luleqyqe; lule rezhde barishte me lule të vogla ngjyrë #jargavani; lule rruaze lulerruazë; lule sahati bimë kacavarëse, me lule të vetmuara në ngjyrë të kaltër në të bardhë, që i ngjajnë orës së xhepit; lule sapuni shkumëz, lulesapun; lule syri lulesy; lule sharre barishte zbukuruese si shkurre, me #gjethe të gjata, të tulta e me dhëmbëza anash, me lule të mëdha të bardha, ngjyrë trëndafili ose të kuqe; lule shigjete shpatëz, luleshigjetë; lule #shpate shpatore; lule #shqerre #luleshqerrë, #luledele; lule shqiponje luleshqiponjë; lule thoi bimë zbukuruese me #gjethe të tulta, të holla e të shkurtra si thua maceje dhe me lule të verdha, të bardha, ngjyrë trëndafili etj.; lule #vathi lulevath; lule vere barishte me lule të verdha, që çel në verë; lule vizhe lulevizhë; lule vjeshte lulevjeshtë; lule ylli luleyll; lule zjarri lulezjarr; lule #zogu gjuhënuse; lule zonje lulezonjë.
     Shiko gjithashtu: #kërcell, #gjethe, #gjethe, #alle, #gjethe, #gjethe, #balsami, #gjethe, #balç, #gjethe, #heshtë, #luleborë, #bretku, #bualli, #luledele, #kokë, #gjethe, #dushku, #gjethe, #push, #dylli, #dyllë, #luleshqerrë, #gjethe, #floriri, #gjethe, #boçe, #gjethe, #gomari, #gjethe, #kërcell, #gjethe, #kërcell, #gjethe, #kungulli, #gjethe, #push, #kërcell, #gjethe, #gjethe, #vjollcë, #gjethe, #gjethe, #kërcell, #gjethe, #push, #kalli, #aguliçe, #luledele, #jargavani, #gjethe, #shpate, #shqerre, #luleshqerrë, #luledele, #gjethe, #vathi, #zogu